B-s1,d0 Klasyfikacja ogniowa drewna: wyjaśnienie wyników badań EN 13501-1

Wyniki badań EN 13501-1 i certyfikowany zakres zastosowania drewna ogniochronnego.
Autor: Priit Jänes, Produkty i innowacje, Solid Protect OÜ · Aktualizacja: kwiecień 2026

Jeśli specyfikujesz drewno ogniochronne do projektu budowlanego, oznaczenie B-s1,d0 pojawi się w dokumentacji technicznej, wymaganiach pozwoleniowych i kartach technicznych produktów. W artykule wyjaśniamy, co oznacza ta klasyfikacja, co pokazują wyniki badań według EN 13501-1 oraz jak sprawdzić, czy dana klasyfikacja ma zastosowanie do konkretnego produktu i warunków realizacji projektu.

Czym jest EN 13501-1 i dlaczego ma znaczenie?

EN 13501-1:2018 to europejska norma klasyfikująca wyroby budowlane pod względem ich reakcji na ogień. Dotyczy wyrobów stosowanych w ścianach, sufitach, elewacjach, okładzinach i innych zastosowaniach budowlanych. Nie zastępuje klasyfikacji odporności ogniowej, takich jak R, REI, ani projektowania konstrukcji nośnych w warunkach pożaru. Norma definiuje siedem klas reakcji na ogień: A1, A2, B, C, D, E i F. Klasa A1 obejmuje materiały niepalne, takie jak wełna mineralna i beton. Klasa B to najwyższa Euroklasa powszechnie osiągalna dla eksponowanego drewna zabezpieczonego środkami ogniochronnymi, poniżej klas A1 i A2 stosowanych dla materiałów niepalnych lub niemal niepalnych. Typowe nieimpregnowane drewno iglaste stosowane w okładzinach elewacyjnych i wewnętrznych zasadniczo nie osiąga klasy B bez zabezpieczenia ogniochronnego. Nieimpregnowane drewno lite zazwyczaj uzyskuje klasę D lub E. Prawidłowo zastosowany i przebadany system ogniochronny może podnieść typowe drewno iglaste do klasy B, pod warunkiem że sposób zabezpieczenia i warunki montażu są objęte ważną dokumentacją certyfikacyjną.

Co oznacza B-s1,d0?

B — reakcja na ogień

Litera B opisuje zachowanie materiału przy bezpośrednim oddziaływaniu płomienia i promieniowania cieplnego. Podstawową metodą badawczą jest EN 13823, czyli badanie pojedynczym płonącym przedmiotem SBI (Single Burning Item), w którym układ narożny z dwóch płyt jest przez 21 minut poddawany działaniu palnika o mocy 30 kW umieszczonego u podstawy. Kluczowe mierzone parametry to: FIGRA (wskaźnik szybkości rozwoju pożaru, dla klasy B musi być niższy niż 120 W/s), THR600s (całkowite wydzielone ciepło w ciągu 600 sekund, musi być niższe niż 7,5 MJ) oraz LFS (płomień nie może dojść do krawędzi próbki). Badanie uzupełniające EN ISO 11925-2, czyli zapalność przy bezpośrednim działaniu płomienia przez 30 sekund, potwierdza brak podtrzymywanego rozprzestrzeniania płomienia.

s1 — wytwarzanie dymu

Przyrostek s1 oznacza najbardziej rygorystyczną klasę dymienia. Wartość SMOGRA musi być niższa niż 30 m2/s2, a TSP600s niższa niż 50 m2. Klasa s2 dopuszcza SMOGRA do 180 m2/s2 — czyli sześciokrotnie większy przyrost zadymienia. Gęsty dym ogranicza widoczność i powoduje obrażenia inhalacyjne na długo przed tym, zanim płomienie dotrą do danego obszaru.

d0 — płonące krople i cząstki

Przyrostek d0 oznacza, że w ciągu 600 sekund badania nie powstały płonące krople ani cząstki. Płonące krople stanowią wtórne zagrożenie zapłonem — pojedyncza kropla spadająca na powierzchnię palną może zapoczątkować nowe ognisko pożaru.

SPFR100 jako przykład: wyniki badań B-s1,d0

SPFR100 badano na litych płytach świerkowych o grubości 18 mm i 50 mm, zabezpieczonych dwiema warstwami przy łącznym zużyciu 240 g/m2. Badania przeprowadził SIA “Meža un koksnes produktu pētniecības un attīstības institūts” / Forest and Wood Products Research and Development Institute na Łotwie, akredytowany zgodnie z LVS EN ISO/IEC 17025 (T-316), jednostka notyfikowana NB 2040 zgodnie z unijnym rozporządzeniem CPR 305/2011. Numer raportu klasyfikacyjnego: K16/2024.

Wartość FIGRA wynosząca 56,1 W/s stanowi mniej niż połowę progu 120 W/s dla klasy B. Wartość SMOGRA 2,8 m²/s² to mniej niż jedna dziesiąta limitu 30 m²/s² dla klasy s1. Nie są to wyniki graniczne. Wartości te pokazują skuteczność SPFR100 w przebadanej i certyfikowanej konfiguracji, natomiast zastosowanie w konkretnym projekcie należy zawsze porównać z właściwą dokumentacją. Certyfikat zgodności ET-0388-24 został po raz pierwszy wydany przez Inspecta Estonia OÜ, należącą do Kiwa, 14 lutego 2024 r. i pozostaje ważny do 13 lutego 2029 r., pod warunkiem że opis techniczny, warunki produkcji oraz zakładowa kontrola produkcji nie zostaną istotnie zmienione.

Porównanie B-s1,d0 z sąsiednimi klasami

Limit THR dla klasy D wynosi 50 MJ — ponad jedenaście razy więcej niż 4,4 MJ odnotowane dla świerku zabezpieczonego SPFR100. Większe wydzielanie ciepła oznacza intensywniejszy pożar, dając użytkownikom budynku mniej czasu na ewakuację.

Kiedy B-s1,d0 jest wymagane przepisami

Klasa B-s1,d0 lub lepsza może być wymagana dla zewnętrznych okładzin elewacyjnych, dróg ewakuacyjnych, klatek schodowych, korytarzy, budynków użyteczności publicznej oraz wybranych zastosowań drewna konstrukcyjnego masywnego. Dokładne wymagania zależą od krajowych przepisów budowlanych, wysokości budynku, klasy użytkowania i sposobu jego zajmowania.

Praktyczna lista kontrolna dla wyrobów drewnianych B-s1,d0

Przed specyfikacją lub montażem dowolnego wyrobu drewnianego sklasyfikowanego jako B-s1,d0 należy potwierdzić, że klasyfikacja dotyczy dokładnie tego produktu i danych warunków projektu.

1. Sprawdź wymaganą klasyfikację reakcji na ogień
   Potwierdź wymaganą klasę reakcji na ogień zgodnie z właściwymi krajowymi przepisami budowlanymi i strategią bezpieczeństwa pożarowego projektu.
2. Zweryfikuj raport klasyfikacyjny lub certyfikat
   Upewnij się, że produkt posiada ważny raport klasyfikacyjny EN 13501-1 lub certyfikat wydany przez akredytowaną jednostkę.
3. Sprawdź zakres zastosowania
   Zweryfikuj, czy klasyfikacja obejmuje planowany gatunek drewna, grubość desek, podłoże, szczelinę powietrzną, orientację, sposób mocowania oraz warunki końcowego zastosowania.
4. Dopasuj system do przebadanego rozwiązania
   Klasyfikacja dotyczy wyłącznie przebadanego systemu. Zmiany powłoki, zużycia środka, podłoża, rodzaju drewna lub metody montażu mogą wpływać na ważność klasyfikacji.
5. Przestrzegaj instrukcji aplikacji producenta
   Stosuj deklarowane zużycie, liczbę warstw, czas schnięcia, warunki utwardzania oraz procedurę konserwacji.
6. Unikaj nieprzebadanych powłok i modyfikacji
   Nie nakładaj dodatkowych farb, olejów, lakierów ani powłok nawierzchniowych, chyba że są one uwzględnione w przebadanym systemie lub zatwierdzone przez producenta.
7. Przechowuj dokumentację
   Przechowuj certyfikaty, raporty klasyfikacyjne, karty techniczne i zapisy z aplikacji jako część dokumentacji bezpieczeństwa pożarowego budynku.

Podsumowanie

B-s1,d0 to najwyższa praktyczna klasyfikacja reakcji na ogień powszechnie osiągalna dla eksponowanego drewna zabezpieczonego ogniochronnie przy zachowaniu naturalnego wyglądu drewna. SPFR100 jest przeznaczony do szerokiego zakresu zastosowań na chłonnym drewnie i materiałach drewnopochodnych, a jego opublikowane wartości badań B-s1,d0 na świerku wykazują bezpieczny margines względem limitów EN 13501-1 dla klasy B, s1 i d0. W przypadku każdego ogniochronnego wyrobu drewnianego należy zawsze potwierdzić, że wymagana klasyfikacja, podłoże i warunki montażu są objęte właściwą dokumentacją projektową.

Priit Jänes odpowiada za produkty i innowacje w Solid Protect OÜ. Solid Protect opracowuje i produkuje środki ogniochronne do drewna w swoim zakładzie w Tänassilma w Estonii oraz posiada certyfikat KIWA ET-0388-24 dla SPFR100 zgodnie z EN 13501-1:2018.

Źródła: EN 13501-1:2018; EN 13823:2020+A1:2022; EN ISO 11925-2:2020, zastosowane w raporcie klasyfikacyjnym K16/2024; raport klasyfikacyjny K16/2024 (SIA MKPPI, Łotwa); certyfikat KIWA ET-0388-24 (Inspecta Estonia OÜ, 14.02.2024).

• Udostępnij: